Wybór opracowań do pogłębionej lektury. Każda pozycja zawiera autora, rok, czasopismo i identyfikator DOI.
Opis wskazuje zakres dostępnego abstraktu lub tekstu. Publikacje historyczne nie potwierdzają same w sobie dzisiejszego stanu prawnego. DOI identyfikuje publikację; nie oznacza bezpłatnego dostępu.
Nie znaleziono materiałów. Zmień hasło lub wybierz wszystkie tematy.
01 / 2024Dowody i dokumenty
Electronic Evidence in Civil Proceedings on the Background of Comparative Law
Mariusz Nowak
Studia Iuridica Lublinensia, t. 33, nr 2, s. 223–237
Artykuł porządkuje problem dowodów elektronicznych w sprawach cywilnych. Autor wychodzi od zmian technologicznych, które wpływają zarówno na pozyskiwanie informacji, jak i na sposób ich przedstawiania sądowi. Wskazuje, że cyfrowe dane są już obecne w postępowaniu, choć w piśmiennictwie częściej omawiano je na potrzeby procesu karnego i kryminalistyki. Przedmiotem analizy jest definicja takiego dowodu oraz jego miejsce w systemie środków dowodowych. W abstrakcie autor opowiada się za rozważeniem wyodrębnienia dowodów elektronicznych jako osobnej kategorii, ze względu na ich złożoność i odmienność. Jest to stanowisko naukowe dotyczące konstrukcji regulacji, a nie informacja, że ustawodawca wprowadził już odrębny reżim dla każdego pliku. Publikacja stanowi punkt wyjścia do dalszej lektury o autentyczności, pochodzeniu oraz prezentacji materiału cyfrowego.
Do czego przyda się lektura: Lektura do działu o wiadomościach, plikach i innych materiałach cyfrowych. Pomaga oddzielić techniczne istnienie danych od ich kwalifikacji procesowej.
Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Dostępność pełnego tekstu sprawdź na stronie wydawcy.
Mariusz Nowak (2024). Electronic Evidence in Civil Proceedings on the Background of Comparative Law. Studia Iuridica Lublinensia, t. 33, nr 2, s. 223–237. https://doi.org/10.17951/sil.2024.33.2.223-237
02 / 2023Pomoc prawna i poufność
Attorney-client privilege in Polish law and legal practice – on legal gaps and some controversial matters
Elżbieta Hryniewicz-Lach
ERA Forum, t. 23, s. 447–461
Publikacja analizuje ochronę informacji przekazywanych w związku z udzielaniem pomocy prawnej w Polsce. Autorka wskazuje na sytuacje, w których ujawnienie określonych wiadomości może być dopuszczalne albo wymagane, oraz na konsekwencje błędnej oceny obowiązku zachowania tajemnicy. W abstrakcie podkreśla problemy wynikające z luk prawnych i rozbieżnych interpretacji praktycznych. Rozważa potrzebę zmiany przepisów lub ich wykładni służącej skutecznej ochronie poufności w postępowaniu. Tekst nie sprowadza zagadnienia do prostego zapewnienia, że każda rozmowa i każdy dokument są chronione w identyczny sposób. Dla czytelnika serwisu jest to literatura pozwalająca zrozumieć, dlaczego przy analizie tajemnicy znaczenie mają rola osoby, charakter przekazywanej informacji i kontekst proceduralny. Omawia stan oraz spory przedstawione w publikacji z 2023 roku.
Do czego przyda się lektura: Uzupełnienie materiałów o poufności konsultacji i przygotowaniu dokumentów do rozmowy z pełnomocnikiem.
Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Dostępność pełnego tekstu sprawdź na stronie wydawcy.
Elżbieta Hryniewicz-Lach (2023). Attorney-client privilege in Polish law and legal practice – on legal gaps and some controversial matters. ERA Forum, t. 23, s. 447–461. https://doi.org/10.1007/s12027-023-00741-0
03 / 2024Dostęp do sądu
Typologia przeszkód w realizacji prawa do sądu. Zastosowanie socjologicznej koncepcji praw człowieka Adama Podgóreckiego
Bartosz Pilitowski
Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, t. 67, nr 3, s. 55–83
Autor proponuje uporządkowanie przeszkód, które utrudniają rzeczywiste korzystanie z prawa do sądu. Podstawą jest przegląd literatury, badań oraz raportów instytucji publicznych, odczytany z perspektywy socjologii prawa. W abstrakcie wyróżniono trzy grupy problemów: wynikające z regulacji, związane z organizacją i zasobami wymiaru sprawiedliwości oraz zakorzenione w kulturze prawnej. Szczególne znaczenie autor przypisuje tej ostatniej kategorii, w tym kulturze sędziowskiej. Zwraca uwagę na relację między formalną gwarancją prawa a poczuciem odpowiedzialności osób działających w instytucjach wobec uczestnika postępowania. Tekst pozwala spojrzeć na dostęp do sądu szerzej niż przez samą możliwość wniesienia pisma. Jest opracowaniem koncepcyjnym i socjologicznym; nie przedstawia uniwersalnej procedury usunięcia wszystkich barier w pojedynczej sprawie.
Do czego przyda się lektura: Kontekst do materiałów o dostępie do pomocy prawnej, zrozumiałości procedur i doświadczeniu uczestników postępowania.
Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Dostępność pełnego tekstu sprawdź na stronie wydawcy.
Bartosz Pilitowski (2024). Typologia przeszkód w realizacji prawa do sądu. Zastosowanie socjologicznej koncepcji praw człowieka Adama Podgóreckiego. Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, t. 67, nr 3, s. 55–83. https://doi.org/10.31743/znkul.17755
04 / 2024Dostęp do sądu
Wpływ wykluczenia cyfrowego na ograniczenie dostępu do sądu w sprawach cywilnych
Kinga Flaga-Gieruszyńska
Prawo i Więź, nr 4 (47)/2023
Artykuł dotyczy wpływu kompetencji cyfrowych na możliwość uczestniczenia w postępowaniu cywilnym. Autorka rozpatruje informatyzację jako proces obejmujący zarówno rozpoczęcie sprawy, jak i dalszy aktywny udział w niej oraz uzyskanie rozstrzygnięcia. Istotne jest rozróżnienie samego posiadania komputera i dostępu do internetu od umiejętności skutecznego korzystania z elektronicznych usług publicznych. Z abstraktu wynika, że barierą mogą być niewystarczające kompetencje funkcjonalne, nawet gdy użytkownik dysponuje odpowiednim sprzętem. Publikacja pomaga uporządkować pytania o dostępność cyfrowego wymiaru sprawiedliwości i o odbiorców, dla których elektroniczna forma komunikacji oznacza dodatkową trudność. Nie należy odczytywać jej jako instrukcji korzystania z konkretnego, aktualnie działającego systemu sądowego. To analiza problemu społecznego i proceduralnego związanego z cyfryzacją.
Do czego przyda się lektura: Przydatna przy tworzeniu instrukcji o portalach sądowych, e-dokumentach i przygotowaniu do udziału w postępowaniu.
Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Dostępność pełnego tekstu sprawdź na stronie wydawcy.
Kinga Flaga-Gieruszyńska (2024). Wpływ wykluczenia cyfrowego na ograniczenie dostępu do sądu w sprawach cywilnych. Prawo i Więź, nr 4 (47)/2023. https://doi.org/10.36128/PRIW.VI47.801
05 / 2022Mediacja i ugoda
Pozasądowe metody rozwiązywania sporów – mediacja i arbitraż w modelu kodeksu postępowania cywilnego
Aneta Arkuszewska
Gdańskie Studia Prawnicze, nr 5 (57)/2022, s. 207–224
Publikacja przedstawia mediację i arbitraż jako dwa sposoby zajmowania się sporem poza klasycznym procesem przed sądem państwowym. Autorka rozpoczyna od uporządkowania pojęć używanych do opisywania alternatywnych metod rozwiązywania sporów. Następnie, zgodnie z abstraktem, omawia miejsce obu instytucji w polskim modelu postępowania cywilnego i zestawia je z rozwiązaniami innych systemów prawnych. Część opracowania ma charakter propozycji dotyczących przyszłego kształtu regulacji. Warto więc oddzielać opis obowiązujących wówczas przepisów od postulatów autorki. Artykuł ułatwia zrozumienie, że określenie „pozasądowe” obejmuje metody o różnym przebiegu, zadaniach uczestników i relacji do sądu. Nie jest katalogiem gotowych rozwiązań dla dowolnego konfliktu. Stanowi naukowe wprowadzenie do porównywania mediacji, arbitrażu oraz postępowania sądowego.
Do czego przyda się lektura: Literatura uzupełniająca do przewodnika o wyborze między rozmową ugodową, mediacją, arbitrażem i procesem.
Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Dostępność pełnego tekstu sprawdź na stronie wydawcy.
Aneta Arkuszewska (2022). Pozasądowe metody rozwiązywania sporów – mediacja i arbitraż w modelu kodeksu postępowania cywilnego. Gdańskie Studia Prawnicze, nr 5 (57)/2022, s. 207–224. https://doi.org/10.26881/gsp.2022.s.08
06 / 2021Mediacja i ugoda
Zakaz dowodowy przesłuchania mediatora w postępowaniu cywilnym, administracyjnym i karnym. Elementy wspólne i różnicujące (uwagi na tle art. 183⁴ § 2 k.p.c., art. 83 § 4 k.p.a. oraz art. 178a k.p.k.)
Piotr Krzysztof Sowiński
Acta Iuridica Resoviensia, t. 32, nr 114, s. 198–210
Artykuł porównuje sposoby ochrony tajemnicy mediacji w trzech rodzajach postępowań: cywilnym, administracyjnym i karnym. Autor zwraca uwagę, że wspólne umiejscowienie tych procedur w jednym porządku prawnym nie oznacza identycznych rozwiązań dotyczących poufności. Analiza obejmuje zarówno to, jakie informacje podlegają ochronie, jak i to, kogo dotyczą zakazy dowodowe. Punktem zainteresowania jest w szczególności możliwość przesłuchania mediatora oraz różnice między właściwymi regulacjami. Publikacja jest przydatna do zrozumienia, dlaczego ogólne hasło „mediacja jest poufna” wymaga doprecyzowania przy omawianiu konkretnej procedury. Czytelnik otrzymuje perspektywę porównawczą, a nie zapewnienie o jednakowym zakresie ochrony każdej wypowiedzi. Tekst opublikowano w 2021 roku, dlatego przy stosowaniu jego ustaleń należy osobno sprawdzać aktualne brzmienie przywołanych przepisów.
Do czego przyda się lektura: Uzupełnienie działu o poufności rozmów ugodowych i odrębności mediacji cywilnej, karnej oraz administracyjnej.
Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Dostępność pełnego tekstu sprawdź na stronie wydawcy.
Piotr Krzysztof Sowiński (2021). Zakaz dowodowy przesłuchania mediatora w postępowaniu cywilnym, administracyjnym i karnym. Elementy wspólne i różnicujące (uwagi na tle art. 183⁴ § 2 k.p.c., art. 83 § 4 k.p.a. oraz art. 178a k.p.k.). Acta Iuridica Resoviensia, t. 32, nr 114, s. 198–210. https://doi.org/10.15584/actaires.2021.1.16
07 / 2023Postępowanie i dokumenty
Doręczenia bezpośrednie pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Andrzej Paduch
Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, t. 85, nr 2, s. 143–156
Autor analizuje doręczanie pism bezpośrednio między profesjonalnymi pełnomocnikami w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Interesuje go nie tylko sprawność wymiany korespondencji, lecz także związek tej instytucji z prawem do rzetelnego procesu. W abstrakcie przedstawia ewolucję regulacji oraz wskazuje nieprecyzyjność niektórych rozwiązań, między innymi wyjątków od obowiązku doręczenia i skutków jego naruszenia. Zwraca również uwagę na koszty, które mogą mieć znaczenie w sprawach z wieloma uczestnikami. Jest to analiza szczególnej instytucji procesowej, a nie ogólna instrukcja wysyłania każdego pisma do sądu. Jej wartość polega na pokazaniu, że formalności dotyczące doręczeń wpływają na realny dostęp do ochrony prawnej. Wnioski dotyczą regulacji analizowanych w artykule z 2023 roku; nie zastępują sprawdzenia aktualnej procedury.
Do czego przyda się lektura: Literatura do materiałów o obiegu dokumentów i znaczeniu dowodu doręczenia w postępowaniu.
Zakres opisu: abstrakt wydawcy zamieszczony w pdf. Dostępność pełnego tekstu sprawdź na stronie wydawcy.
Andrzej Paduch (2023). Doręczenia bezpośrednie pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, t. 85, nr 2, s. 143–156. https://doi.org/10.14746/rpeis.2023.85.2.11
08 / 2021Język prawa
Prosty język w komunikacji prawniczej – okiem redaktora językowego
Justyna Zandberg-Malec
Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, t. 28, nr 1, s. 191–204
Autorka omawia stosowanie zasad prostego języka podczas redagowania tekstów dotyczących prawa. W centrum jej podejścia znajduje się odbiorca, któremu tekst ma pomóc zrozumieć opisywane zagadnienie. Według abstraktu artykuł zawiera przykłady przeredagowanych zdań zaczerpniętych z publikacji internetowego portalu prawniczego. Rozróżnia pracę nad organizacją całej wypowiedzi od zmian na poziomie językowym. Zwraca uwagę, że nawet niewielkie korekty mogą zwiększać zrozumiałość, choć nie zastępują uporządkowania struktury materiału. Publikacja nie jest poradnikiem rozstrzygania problemów prawnych, lecz opracowaniem o sposobie ich objaśniania. Dla czytelnika serwisu stanowi użyteczne tło do oceny, czy artykuł rzeczywiście wyjaśnia pojęcia, czy jedynie powtarza specjalistyczne sformułowania. Łączy perspektywę redaktora językowego z praktycznymi przykładami komunikacji prawniczej.
Do czego przyda się lektura: Podstawa redakcyjna dla słownika pojęć, przewodników po pismach i zrozumiałych objaśnień procedur.
Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Dostępność pełnego tekstu sprawdź na stronie wydawcy.
Justyna Zandberg-Malec (2021). Prosty język w komunikacji prawniczej – okiem redaktora językowego. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, t. 28, nr 1, s. 191–204. https://doi.org/10.14746/pspsj.2021.28.1.13
09 / 2025Prawo konsumenckie
Standard unijny a praktyka polskich sądów w sprawach nieuczciwych praktyk rynkowych
Małgorzata Miś, Grzegorz Miś
internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny, t. 14, nr 1, s. 169–183
Autorzy porównują unijny standard ochrony przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi z wybranymi rozstrzygnięciami polskich sądów. Szczególne miejsce zajmują problemy handlu internetowego, w którym sposób przedstawienia oferty i organizacji zakupów może wpływać na decyzje konsumenta. Z abstraktu wynika, że autorzy dostrzegają rozbieżności pomiędzy celami dyrektywy 2005/29/WE a sposobem ujmowania części spraw w praktyce krajowej. Wskazują również znaczenie działań Komisji Europejskiej i wykładni Trybunału Sprawiedliwości UE. Ich ocena ma charakter krytycznej analizy wybranego materiału, a nie twierdzenia o każdym polskim orzeczeniu. Publikacja jest przydatna jako wprowadzenie do pytań o manipulacyjne interfejsy, wprowadzanie w błąd oraz specyfikę sporów konsumenckich. Przed zastosowaniem argumentacji do konkretnej umowy trzeba poznać jej faktyczny kontekst.
Do czego przyda się lektura: Uzupełnienie artykułów o dokumentowaniu zakupów internetowych i rozpoznawaniu problemów konsumenckich.
Zakres opisu: abstrakt wydawcy. Dostępność pełnego tekstu sprawdź na stronie wydawcy.
Małgorzata Miś, Grzegorz Miś (2025). Standard unijny a praktyka polskich sądów w sprawach nieuczciwych praktyk rynkowych. internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny, t. 14, nr 1, s. 169–183. https://doi.org/10.7172/2299-5749.IKAR.1.14.10